Oost-Indische inkt
Werken met Oost-Indische inkt en een kroontjespen
Als ik teken, kies ik het liefst voor een oude, eenvoudige combinatie: Oost-Indische inkt, een kroontjespen en een mooi vel papier. Dit betekent rustig en geconcentreerd werken en dat geeft mij uitdaging en ontspanning tegelijk.
De kroontjespen is een simpele pen zonder inktreservoir. Wat deze pen zo bijzonder maakt, is de flexibele punt. Teken ik met lichte druk, dan krijg ik een dun, fijn lijntje. Druk ik iets harder, dan spreidt de punt zich vanzelf open en ontstaat een bredere, krachtigere streek. Zo bepaal ik met één en dezelfde pen zowel de fijnste details als de stevigste contouren.
Omdat ik met zwarte inkt werk, gebruik ik geen kleuren of grijstinten om diepte te suggereren, maar een paar simpele technieken:
Arcering: dunne lijntjes vlak naast elkaar. Hoe dichter ze bij elkaar staan, hoe donkerder een vlak lijkt.
Stippeltechniek: in plaats van lijntjes gebruik ik ook heel veel kleine puntjes. Kost meer tijd, maar geeft een zachte, geleidelijke overgang.
Kruisarcering: een tweede laag lijnen die de eerste kruist. Zo ontstaan diepere schaduwen en meer reliëf.
Variërende lijndikte: dankzij de flexibele pen kan ik binnen één lijn van dun naar dik gaan, om zo licht en schaduw te suggereren zonder arcering.
Ik combineer deze technieken vaak binnen één tekening, afhankelijk van wat het onderwerp nodig heeft. Zo bouw ik met puur zwart-wit toch een tekening op met diepte, textuur en een gevoel van leven.
Olieverf
Mijn schilderproces
Olieverf
Naast mijn tekeningen met kroontjespen en Oost-Indische inkt schilder ik graag met olieverf. Ik werk met Cobra Artist, een watervermengbare olieverf. Daarmee kan ik de eigenschappen van olieverf benutten, zoals het zachte overgaan van kleuren, en tegelijk werken met een verf die ik zonder terpentine kan verdunnen en waarmee ik mijn penselen kan reinigen.
Referenties
Elk schilderij begint met goed kijken. Ik werk met verschillende referentiefoto's tegelijk, zodat ik vorm, kleur en karakter van het dier goed kan vastleggen. Voor vrij werk maak ik meestal zelf foto's. Soms gebruik ik, altijd met toestemming van de maker, een foto van een ander. Bij een opdracht werk ik het liefst met meerdere foto's en filmpjes van de eigenaar van het dier, of ik maak ze zelf. Zo leer ik het dier echt kennen: de blik in de ogen, hoe het beweegt, de kleurschakering van de vacht of de veren en wat het dier zo uniek maakt.
Van eerste lijnen naar onderschildering
Ik schilder op canvas dat altijd eerst een laag gesso krijgt. Daarna teken ik de belangrijkste lijnen op het doek. Vervolgens geef ik het doek een dunne was van acrylverf, meestal in gebrande omber. Die warme tussentoon zorgt ervoor dat ik niet op een wit vlak hoef te beginnen en dat de kleuren later harmonieus op elkaar aansluiten. Dan volgt de onderschildering, waarbij ik vooral met grotere penselen werk. In dit stadium draait alles om de basis: kloppen de tonale waarden, oftewel de verdeling van licht en donker? Ik kijk meteen ook naar de richting van de vacht of de veren, omdat die later bepalend is voor het natuurlijke verloop van het schilderij.
Lagen opbouwen
De daaropvolgende lagen worden steeds gedetailleerder en ik gebruik steeds fijnere penselen. Door in dunne lagen over elkaar heen te werken krijgt een vacht diepte. Met glaceren, het aanbrengen van een doorschijnende laag verdunde verf, geef ik warmte en glans en stem ik de kleuren op elkaar af.
Geduld
Een olieverfschilderij maken kost tijd. Elke laag moet eerst drogen voordat de volgende erover kan, en dat vraagt geduld. Maar juist dat langzame proces geeft de diepte en rijkdom waar ik naar op zoek ben.
Een rustige achtergrond
De achtergrond houd ik rustig en enigszins abstract. Zo wordt de blik niet afgeleid en komt het dier in al zijn schoonheid volop tot zijn recht.
Mijn palet
Ik werk met een bewust beperkt palet: Payne's grijs, gebrande en rauwe omber, gebrande en rauwe sienna, gele oker, titaanwit en ultramarijnblauw. Met deze aardse kleuren kan ik veel natuurlijke tinten mengen, van warme bruinen tot koele grijzen. Doordat ik met zo weinig kleuren werk, blijven mijn schilderijen harmonieus.
Afwerking
Als het schilderij helemaal droog is, krijgt het een laag satijnvernis of cold wax. Dit beschermt de verf en laat de kleuren en de diepte mooi tot hun recht komen.
Waarom olieverf
Realistisch schilderen met olieverf werkt voor mij kalmerend en geeft veel voldoening. Als ik een dier schilder, wil ik dat je de zachtheid van de vacht bijna kunt voelen, en olieverf is het fijnste materiaal waarmee dat lukt. Ik werk in verschillende (glaceer)lagen, waardoor een vacht diepte krijgt. Doordat olieverf langzaam droogt, kan ik overgangen heel zacht laten blenden. Bovendien leert het me kijken: hoe langer ik aan een dier werk, hoe meer details ik zie, en hoe meer ik me met het dier verbonden voel.
Een schilderij in opdracht
Ik schilder ook in opdracht. Heb je een dier dat een plekje op je muur verdient? Stuur me gerust een bericht, dan bespreken we samen de mogelijkheden.